Burnout
Wat is burnout?
Burnout kan je vrij vertalen als “opgebrand zijn”. Burn-out is een hedendaags ziektepatroon. Zoals vele hedendaagse ziektepatronen is burnout eerder een breed begrip. Het is een verzamelnaam voor klachten tengevolge van chronische stress i.v.m. het werk.
De symptomen van burnout overlappen deels met het beeld van een depressie. (Een uitvoeriger symptomenlijst van burnout geven we verder onder “symptomen van burnout”)
In de onderliggende fysiologische en psychologische mechanismen van burnout zijn heel wat parallellen met de dito mechanismen van andere hedendaagse ziektenbeelden als depressie, posttraumatisch stress-syndroom, hyperventilatiesyndroom, fibromyalgie,… terug te vinden.
Hoe ontstaat burnout?
Burnout is een emotionele en fysieke uitputting die ontstaat door een chronisch aangehouden hoog activatieniveau.
De basisspanning is doorheen de jaren geleidelijk gestegen.
Jarenlang heeft men het gevoel dat men als een trein over een hoge brug raast.
Men weet dat het druk is, maar alles loopt op wieltjes, tot “plots” de brug instort.
Symptomen van burnout
Burnout kent een hele rits van mogelijke symptomen. De onderstaande lijst is zeker niet limitatief. Om de overzichtelijkheid te bevorderen kozen we, een beetje kunstmatig, voor een onderverdeling in fysieke, gedragsmatige en cognitieve symptomen:
- Fysieke symptomen van burnout
Voortdurende vermoeidheid, uitputting, slaapproblematiek.
Zenuwachtigheid, opgejaagd gevoel, prikkelbaarheid, angst, paniek, depressieve gevoelens, afkeer van het werk, afgestompt, verdoofd, vervreemd gevoel, gevoel van op zijn, leeg zijn, machteloosheid.
Neurovegetatieve dysfuncties of psychosomatische klachten zoals neurovegetatieve hartkloppingen, zwetende handen of voeten, nachtelijk zweten, droge mond, makkelijk ontstekingen, spanningshoofdpijn, adembenauwdheid, hyperventilatie, maag- of darmklachten,… -
Gedragssymptomen van burnout
Niet meer kunnen ontspannen, zeer prikkelbaar reageren.
Enorm hard voor anderen zorgen en niet voor zichzelf, alleen nog maar leven voor het werk.
Sociaal contact zoveel mogelijk vermijden, uit sportclubs of verenigingen gaan, op een verkrampte manier snipperdagen nemen om bij te rusten, met de meetlat de periodes tussen twee opeenvolgende vakanties telkens even groot maken zodanig dat men zeker niet oververmoeid gaat geraken (terwijl men het al is).
Toenemend gebruik van koffie, roken, alcohol, calmantia, pijnstillers, anti-depressiva,… - Cognitieve symptomen van burnout
Minder kunnen onthouden, concentratieproblemen, moeilijker kunnen structureren/ plannen /organiseren, moeilijker verbanden zien.
Overmatige controledrang, moeilijk kunnen beslissen of zonder overzicht beslissen, gedachtenmolens, piekeren en tobben.
Negatief zelfbeeld en toekomstbeeld, weinig zelfwaardering, onzeker over zichzelf; minder competent, waardeloos voelen; angst voor ontslag, voor werkeloosheid,…
Integrale Therapie en burnout
Het integraal therapieconcept geeft goede resultaten bij burnout. Er wordt zowel via de fysieke als de mentale ingangspoort gewerkt. Het bestaande klachtenpatroon wordt eerst aangepakt. Daarna werken we aan de onderliggende oorzaken. Het fysiek aspect en het psychisch aspect van de begeleiding vloeien in mekaar over:
De in het lichaam vastgeroeste hoge basisspanning wordt terug losgezet en afgebouwd (dieptemassage,…).
Ademhalings-, ontspannings- en cognitieve technieken om te recupereren, energie op te doen en de basisspanning laag te houden, worden aangeleerd.
Eens men zich terug beter in zijn vel voelt, komt er opening voor gesprek en rationele technieken. In een meer ontspannen lichaam denkt men immers helderder en kan men beter afstand nemen van het probleem. In gesprek kan men nu sneller tot de kern van het probleem komen. Men kan zich ook terug beter concentreren op rationele stressmanagementtechnieken.
Gespreksbegeleiding reikt nieuwe brillen aan om naar dezelfde werkelijkheid te kijken. Er wordt daarbij onderzocht hoe en waarom men opgebrand raakt. En vooral hoe men terug in eigen kracht kan komen. Gesprek kan daarbij de verschillende leefvelden bestrijken: werk, privé en sociaal leven. En de verschillende soorten communicatie.
Betekenis en invloed van werk, taakomschrijving, werkdruk, bedrijfscultuur, eerste, tweede of derde generatie management, communicatiestijlen, reorganisatie, fusie en overname, beursnotering, mondiale economie,… Eenmanszaak, familiebedrijf, kmo of multinational,… Interactie met medewerkers, klanten, raad van bestuur, collega’s, superieuren, …. Work-life balans, relatie en gezin, (schoon)familie,… Zelfbeeld, eigen waarden en levensdoel,…beheer van eigen energie, energiegevers en energievreters,… zijn voorbeelden van mogelijke gespreksthema’s .
Zo komt men tot nieuwe inzichten en denkkaders. En een verbeterd bewustzijn van zichzelf en zijn omgeving. Duidelijk weten wat je wil, wie je bent en wat goed voor je is, geeft rust en energie zowel privé als op het werk.