Hyperventilatie
Wat is hyperventilatie?
hyper = veel
ventileren= lucht verversen
Hyperventileren kan je dus letterlijk vertalen als te veel lucht verversen.
Iemand die hyperventileert is een hyperventilant. Een hyperventilant ademt te hoog en te snel. Door dit snelle hoge adempatroon wordt de lucht te vaak ververst. Er wordt teveel zuurstof (O2) ingeademd en teveel koolstofdioxide (CO2) uitgeademd. Hierdoor ontstaan allerlei nare symptomen.
We onderscheiden twee vormen van hyperventilatie: acute en latente hyperventilatie.
Hyperventilatie is bekend uit de media als de acute hyperventilatie-aanval. Latente of verborgen hyperventilatie komt echter nog veel meer voor. Een hyperventilant ademt doorgaans met zeer kleine ademteugen. Daardoor merkt de patiënt zelf lange tijd niet dat hij latent hyperventileert.
Acute hyperventilatie
Bij acute hyperventilatie geraakt de hyperventilant in uiterste ademnood. De symptomen van een acute hyperventilatie aanval doen menigeen ten onrechte aan een epileptische aanval of een acuut hartinfarct denken.
Een acute hyperventilatie-aanval is de scherpste top van de onderliggende ijsberg: een chronisch onderliggend onevenwichtig adempatroon, ook wel latente hyperventilatie genoemd.
Latente hyperventilatie
Latente hyperventilatie is een chronisch onevenwichtig adempatroon.
In onze moderne samenleving leiden zeer veel mensen aan latente hyperventilatie. Vaak is men zich hier niet van bewust. Men heeft een onevenwichtig adempatroon met een hogere ademhalingsfrequentie en een klein ademvolume per teug.
De toegenomen ademhalingsfrequentie blijft vaak onopgemerkt. Een klein ademvolume per ademteug geeft zelfs vaak de indruk dat men niet of weinig ademt.
Een hele reeks van lichaamsklachten (zie symptomen) kan ontstaan ten gevolge van latente hyperventilatie. De symptomen die door latente hyperventilatie ontstaan worden vaak eerder opgemerkt dan het onevenwichtig adempatroon zelf.
Gevolgen van hyperventilatie:
Het hyperventilatiesyndroom.
Hyperventilatie veroorzaakt vele hedendaagse lichaamsklachten.
Hieronder geven we een bondige toelichting over de manier waarop hyperventilatie lichamelijke klachten veroorzaakt. Tevens belichten we de betekenis van de term hyperventilatie”syndroom”
Hyperventilatie als oorzaak van lichamelijke klachten
Na iedere inademhaling volgt een uitademhaling. We ademen zuurstof in en ademen koolstofdioxide uit. Als de uitwisseling van deze twee gassen mooi in evenwicht staat, spreken we over een evenwichtig adempatroon.
Bij hyperventilatie wordt echter teveel koolstofdioxide (CO2) uitgeademd. Dit is weliswaar een “afval”gas, maar we hebben toch een deel koolstofdioxide nodig in ons lichaam. Dit verstoort een aantal fysiologische evenwichten in ons lichaam.
Het lichaam reageert nu met zeer uiteenlopende klachten. Door een (t.g.v. hyperventilatie) verlaagde prikkeldrempel - van de zenuwen - kan ondermeer verhoogde spierspanning, verhoogde prikkelbaarheid, gedachtenmolens, spanning op de maag, hartkloppingen,….. optreden. Een uitgebreide lijst van mogelijke klachten staat onder Symptomen.
Hyperventilatiesyndroom
De klachten die optreden tengevolge van hyperventilatie kunnen zeer divers zijn. Daarom spreken we ook van het hyperventilatiesyndroom. Een syndroom is een complex van verschijnselen dat vaker in een zelfde of gelijkaardige combinatie voorkomt.
Het gaat immers niet alleen over klachten van adembenauwdheid, maar over een verzameling van zeer verscheiden symptomen, die als onaangenaam, vreemd of pijnlijk worden ervaren. De klachten zwerven vaak door het lichaam. Niet zelden houdt een klacht een tijd aan om dan te verhuizen naar een vaak totaal andere lichaamsregio. Daarom spreekt men ook wel eens van het syndroom van de zwervende klachten. Regelmatig neemt het aantal klachten doorheen de tijd ook toe. Twee hyperventilatiepatiënten kunnen elk toch totaal andere symptomen hebben. Op een grotere populatie hyperventilatiepatiënten is echter wel een duidelijke rode draad terug te vinden in de beschreven klachtenpatronen. Verder in deze tekst geven we een lijst van mogelijke klachten.
Hyperventilatiesyndroom: een moderne maatschappijziekte
Hyperventilatie komt veel voor in onze moderne samenleving. Naargelang de studie, blijkt bij 5 tot 11% van alle patiënten die de huisarts raadplegen, de diagnose hyperventilatiesyndroom van toepassing.